W piątek pod Pomnikiem Martyrologii Profesorów Lwowskich odbyły się uroczyste obchody 85. rocznicy mordu profesorów lwowskich. W lipcu 1941 roku niemieccy okupanci aresztowali, a następnie rozstrzelali we Lwowie 45-osobową grupę polskich naukowców oraz członków ich rodzin. Pamięć o ofiarach tej zbrodni tradycyjnie uczczono w stolicy Dolnego Śląska, która stała się powojennym spadkobiercą lwowskich tradycji akademickich.

Przebieg uroczystości

Uczestnicy tegorocznych obchodów zebrali się najpierw na mszy świętej w akademickim kościele pw. Najświętszego Serca Jezusowego. Następnie główne uroczystości przeniosły się na Skwer prof. Idaszewskiego, pod Pomnik Martyrologii Profesorów Lwowskich.

Oprawę zapewniła kompania honorowa Akademii Wojsk Lądowych im. gen. Tadeusza Kościuszki, a o tło muzyczne zadbała orkiestra Komendy Wojewódzkiej Policji we Wrocławiu.

Lwowskie korzenie wrocławskiej nauki

Podczas oficjalnych przemówień wielokrotnie podkreślano nierozerwalną więź między dawnym Lwowem a współczesnym Wrocławiem:

• Prof. Arkadiusz Wójs (Rektor Politechniki Wrocławskiej): Zwrócił uwagę, że społeczność akademicka spotyka się pod pomnikiem dwa razy w roku – 4 lipca, by wspominać tragiczne wydarzenia z 1941 roku, oraz w listopadzie, podczas Święta Nauki, świętując jej odrodzenie w powojennym Wrocławiu.

Michał Jaros (Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rozwoju i Technologii): Przypomniał, że to właśnie wychowankowie lwowskich profesorów dotarli po wojnie do Wrocławia i odbudowali tutejsze środowisko naukowe, organizując m.in. pierwszy powojenny wykład w języku polskim na Politechnice Wrocławskiej.

– Mord został zaplanowany jako element likwidacji narodu polskiego poprzez zniszczenie jego elit intelektualnych. Nie możemy o tym zapomnieć (...) Dziś tu jesteśmy, w wolnym mieście, w wolnej Polsce. Oddajmy hołd pomordowanym. Cześć ich pamięci – mówił minister Michał Jaros.

Złożenie kwiatów i hołd ofiarom

W dowód pamięci wieńce pod pomnikiem złożyły liczne delegacje, wśród których znaleźli się:

• Przedstawiciele rządu i parlamentu (sekretarz stanu Michał Jaros, poseł Krzysztof Mieszkowski),
• Władze samorządowe i miejskie (wiceprezydenci Wrocławia Michał Mazur i Mateusz Żak, wiceprzewodniczący Sejmiku Województwa Dolnośląskiego Marek Łapiński),
• Środowisko akademickie (rektor, prorektorzy, dziekani oraz rektorzy seniorzy Politechniki Wrocławskiej, a także reprezentanci innych wrocławskich uczelni),
• Delegacje szkół oraz stowarzyszeń naukowych i kresowych.

Kogo upamiętniamy?

Tragedia z lipca 1941 roku przeszła do historii jako brutalna próba unicestwienia polskiej nauki. Niemcy rozstrzelali profesorów i docentów lwowskich uczelni w pobliżu Politechniki Lwowskiej. Wśród ofiar znaleźli się m.in.:

• Prof. Kazimierz Bartel – premier RP,
• Prof. Roman Longchamps de Bérier – rektor Uniwersytetu Jana Kazimierza (zamordowany wraz z trzema synami),
• Prof. Kasper Weigel – rektor Politechniki Lwowskiej,
• Prof. Antoni Cieszyński – twórca polskiej stomatologii,
• Tadeusz Boy-Żeleński – wybitny literat, tłumacz i lekarz.

Pełna informacja znajduje się na stronie Politechniki Wrocławskiej.